جاذبه های گردشگری مرودشت فارس

مرودشت با جاذبه‌های تاریخی و طبیعی ارزشمندی مانند تخت‌جمشید، نقش رستم‌، نقش رجب، شهر تاریخی اصتخر و همچنین تنگ‌ بستانک یا بهشت‌گمشده، یکی از شهرهای گردشگر پذیر استان فارس است.

تخت‌جمشید

تخت جمشید
معرفی تخت‌جمشید آن چنان که شایسته آن است، حقیقتا دشوار است و تا این شاهکار تاریخی را از نزدیک نبینید، نمی‌توانید عظمت آن را درک کنید. در هر قسمت از این مجموعه تاریخی که قدم می‌زنید شکوه و عظمت ایران باستان و سلسله هخامنشیان را با تمام وجود احساس می‌کنید. تخت‌جمشید که بدون تردید نمادی بی‌بدیل از نبوغ و هنر نیاکان ما است، به قدری جذاب و  فریبنده است که دنیا را مجذوب خود کرده است و یونسکو نیز این اثر حیرت‌انگیز را در فهرست میراث جهانی ثبت کرده است.
تخت جمشید
معماری این اثر جاودانه که در دنیا همتایی ندارد، هنوز هم الهام‌بخش معماران با ذوق و متبحر است و در ساخت برخی از بناهای شاخص کشور از جمله ساختمان صندوق بانک ملی ایران، هتل بزرگ داریوش، سردر دانشکده علوم سیاسی تهران و چند ساختمان مهم به کار گرفته شده است. سرستون‌های منحصر به‌فرد این گنج تاریخی بی همتا، بقایای به جا مانده از کاخ‌های شاهان هخامنشی و تندیس‌های زیبای آن، پس از گذشت ۲۵۰۰ سال در برابر حوادث مختلف تاریخی مقاومت کرده و همچنان پابرجا باقی مانده‌اند. نقوش حک شده بر پیکره تخت جمشید برخی از آداب و رسوم و آئین‌های نیکو و پسندیده ایرانیان باستان را با زبان تصویر روایت می‌کنند.
تخت جمشید
این مجموعه بقایای از مهم‌ترین کاخ‌های سلسله هخامنشی را خود جای داده است که از میان آن‌ها می‌توان به کاخ آپادانا (کاخ اختصاصی داریوش) کاخ تجر (کاخ اختصاصی کوروش) کاخ هدیش (کاخ اختصاصی خشایار شاه) کاخ صد ستون (کاخی به وسعت ۴۶۰۰۰ مترمربع که سقف آن بر صد ستون استوار شده است) کاخ شورا، کاخ اردشیر یکم، کاخ ملکه و آثار دیگر همچون دروازه ملل، آرامگاه اردشیر دوم، خزانه شاهی و تل تخت‌جمشید اشاره کرد. در ضمن در دل این کاخ‌ها موزه‌ای به نام موزه تخت‌جمشید با تاثیر از معماری خود آن‌ها ایجاد شده است که با ورود به آن خود را در میان ارزشمند‌ترین آثار به جا مانده از دوران هخامنشی می‌‌بینید.
موزه تخت جمشید
اگر تخت‌جمشید را بدون بازدید از این موزه منحصر‌به‌فرد ترک کنید، پشیمان خواهید شد. مو‌زه تخت‌جمشید قدیمی‌ترین بنای ایران است که به موزه تبدیل شده است.

مجموعه تاریخی نقش رجب

نقش رجب
منبع:همگردی
ساسانیان یکی دیگر از سلسله‌های مقتدر ایران باستان است. مجموعه تاریخی نقش رجب مکان مناسبی برای کسب اطلاعات در مورد مهم‌ترین وقایع تاریخی ایران در این سلسله است.
نقوش برجسته این مجموعه از سه بخش تشکیل شده‌ است که به آن‌ها مجلس می‌گویند. در  مجلس اول واقع در شمال محوطه، شاپور اول، دومین پادشاه ساسانیان را سوار بر اسبی قوی هیکل می‌بینیم و در کنار او ۹ تن از بزرگان حضور دارند که ظاهرا برای امر مهمی در کنار یکدیگر جمع شده‌اند.
نقش رجب
منبع: ویکی پدیا
در مجلس دوم، مراسم تاجگذاری اردشیر بابکان به تصویر کشیده که در آن ۸ مرد، زن و کودک حضور دارند و یک روحانی زرتشتی در حال اعطای تاج به شاه است. در مجلس سوم نیز مراسم تاجگذاری شاپور یکم، فرزند اردشیر بابکان نمایش داده شده است. در این مجلس نقوش شاپور یکم را در سوار بر اسب می‌بینیم که در حال گرفتن تاج خود از روحانی بزرگ زرتشتی است و او هم سوار بر اسب به تصویر کشیده شده است.

نقش رستم

خبرگزاری صدا و سیمای استان فارس
منبع: خبرگزاری صدا و سیمای استان فارس
در  نقش رستم نیز نقوش برجسته‌ای در دل صخره‌ها نقش بسته که تاریخ ایران را جاودانه می‌سازند و در آن‌ها بخشی از دوران تاج‌گذاری و بر تخت نشستن اردشیر بابکان و پیروزی شاپور اول بر امپراطوری پر قدرت رم را به تصویر کشیده شده است. در ضمن آرامگاه ابدی پادشاهان قدرتمند هخامنشی همچون داریوش کبیر، خشایارشاه و داریوش دوم نیز در این مجموعه قرار دارد؛ البته هیچ راه ورودی به داخل آرامگاه‌ها وجود ندارد و مقبره‌ها کاملا مهروموم شده‌اند.
کعبه زرتشت

اثر دیگری که در این مجموعه باعث جلب توجه گردشگران می‌شود، کعبه زرتشت است که زمانی کتاب مقدس اوستا و گنجینه‌های درباری در آن نگه‌داری می‌شده است؛ البته اطلاعات زیادی از این بنای مرموز وجود ندارد و معماهای زیادی در مورد آن حل نشده است. یکی دیگر از حقایق جالب در مورد این بنا، وجود سنگ نبشته شاپور یکم روی یکی از دیواره های آن است که به آن سنگ نبشته پهلوی نیز می‌گویند

شهر تاریخی استخر

شهر تاریخی استخر
منبع: پایگاه تخصصی گردشگری ایران
در زمان هخامنشان شهرهای آباد و پر رونق زیادی زیادی در استان فارس وجود داشته که یکی از آن‌ها همین شهر تاریخی استخر یا اصتخر است. این شهر در ایران باستان در زمره بزرگ‌ترین و باشکوه‌ترین شهرهای ایران قرار داشته است؛ اما  پس از حمله اعراب به ایران کاملا نابود شد و اکنون به جز یک دروازه سنگی، چند ستون و چند دیوار سنگی چیزی از آن باقی‌نمانده است.

مقبره کمبوجیه (زندان سلیمان)

مقبره کمبوجیه (زندان سلیمان)
منبع: سفرگردی
یکی دیگر از آثار شاخص به جا مانده از سلسله هخامنشی، مقبره کمبوجیه یا زندان سلیمان بوده است که در‌حال‌حاضر تنها یک دیوار با سنگ‌های سفید مرمرنما با حفره‌هایی شبیه به پنجره از آن باقی‌مانده است. مقبره کمبوجیه در زمان خود یک شاهکار معماری بوده و آن چنان محبوب بوده است که داریوش تصمیم‌ گرفته است نمونه مشابه آن را در نقش‌رستم بنا کند که همان کعبه زرتشت است. جالب است بدانید این اثر تاریخی در فهرست میراث جهانی یونسکو به نام بنای زندان به ثبت رسیده است.

قلعه استخر

قلعه استخر
منبع: پرتابل گردشگری جامع ایران
در انتهای شمال غربی جلگه مرودشت، سه کوه جدا از هم دیده می‌شوند که قلعه استخر روی یکی از آن‌ها دیده می‌شود. قلعه استخر متعلق به دوران دیلمیان بوده و اکنون به جز چند ویرانه چیزی از آن باقی‌نماده است. در گذشته استخر بزرگی در میان این قلعه قرار داشته که همیشه پر از آب بوده و اکنون چند درخت سرو چند صد ساله در کنار آن قد برافراشته‌اند. همچنین به تازگی چاهی سنگی به عمق ۶۰ متر در میان این بنا کشف شده که قبلا سرپوشیده است. جالب است این چاه هنوز هم آب دارد.

غار اشکفت گاوی

غار اشکفت گاوی
منبع: پرتابل گردشگری جامع ایران
اگر به غارهای مرموز و باستانی علاقه‌مند هستید، بازدید از غار اشکفت‌ گاوی را که در ۵ کیلومتری جنوب غربی مرودشت واقع شده از دست ندهید. در این غار آثار و نشانه‌هایی از انسان‌های نخستین به دست آمده که می‌توان به شیوه تدفین انسان در عصر انسان هوشمند، ابزارهای سنگی و ابزارهای استخوانی اشاره کرد.
طبق تحقیقات انجام شده، برخی از اشیای کشف شده در این غار متعلق به دوران پارینه سنگی، یعنی ۱۶ تا ۲۷ هزار سال پیش هستند. اشکفت گاوی که دهانه آن به سمت رود کر قرار  دارد و در فاصله ۱۰۰ متری از رود کر قرار گرفته است، در سال ۱۳۴۸ کشف و کاوش آن در سال ۱۳۵۷ آغاز شد.

پل خان

پل خان مرودشت
منبع: ویکی پدیا
پل خان یکی از پل‌های تاریخی نزدیک مرودشت بوده که در عصر صفویه و در سال‌های بین ۱۰۲۱ تا ۱۰۴۳ روی رودخانه کر احداث شده است. این پل با ۵ دهانه، طول ۱۰۰ متر، عرض ۵ متر بنایی و ارتفاع ۱۳ متر (در بالاترین نقطه پل) مستحکم است که از سنگ و ساروج (خاک رس و آهک) ساخته شده است. پل بیدگل در بخش درودزن، دهستان ابرج، روستای بیدگل، پل تاریخی استخر در دهستان نقش رستم، روستای حاجی آباد، ۱۰۰ متری جنوب غرب شهر استخر متعلق به عصر ساسانی و پل سیوند در ۲ کیلومتری شمال روستای سیوند از توابع مرودشت که متعلق به دوران ساسانیان و اشکانیان است و پل بند امیر واقع در روستای بند امیر، از دیگر پل‌های تاریخی مرودشت هستند.
پل سیوند
نمایی از پل سیوند

روستای بند امیر و پل بند امیر

پل بند امیر
روستای بند امیر یکی دیگر از روستاهایی است که توانایی جذب گردشگران زیادی را دارد. این روستا از جاذبه‌های طبیعی بسیار زیادی از جمله مناظر طبیعی اطراف رود کر، نهرها و از همه مهم‌تر پل بند امیر برخوردار است. این پل بنایی مستحکم بوده که روی رودخانه کر ساخته شده و متعلق به دوران دیلمیان و قرون اولیه اسلامی است.

امامزاده ایوب مرودشت

امامزاده ایوب نبی
در یک کیلومتری جنوب روستای چمنی رامجرد در ۳۰ کیلومتری مرودشت، بقعه‌ای متبرکه به نام امامزاده ایوب نبی وجود دارد که نزد مزدم روستا از احترام ویژه‌ای برخوردار است. همچنین در امامزاده ایوب چشمه‌ای جریان دارد که به اعتقاد مردم اهالی آب آن شفابخش است. وجود فضای سبز دلنشین و سکوهایی برای استراحت در اطراف بقعه موجب شده این امامزاده که در دل کوه قرار گرفته، به تفرجگاهی برای مردم تبدیل شود.
همچنین در  پانصد متری این امامزاده تپه‌ای پرشیبی وجود دارد که در گذشته جوانان از آن به عنوان سرسره استفاده می‌کردند؛ اما امروزه دیگر استقبال چندانی از آن نمی‌شود.

بهشت گمشده یا تنگ بستانک

پارس ناز

بهشت گمشده نامی درخور و برازنده این مکان رویایی است. پوشش جنگلی انبوه، آبشارهای خروشان، منظره زیبا و بکر دریاچه سد درودزن که در مسیر آبشارها قرار دارد، درختان سربه‌فلک کشیدده بلوط، معماری منحصر‌به‌فرد خانه روستاهای منطقه و شالیزارها، همه و همه تنگ بستانک را به بهشتی مثال‌زدنی تبدیل کرده‌اند. یکی از جذابیت‌های خاص این منطقه، رویش انواع مختلفی از درختان در بستر‌های سنگی است که نشانه‌ای از قدرت بی‌رقیب و تحسین‌برانگیز طبیعت است.
بهشت گمشده
بهترین زمان بازدید از تنگ بستانک بهار و تابستان، مخصوصا از اوایل اردیبهشت تا اواخر مرداد است. برای دسترسی به بهشت گمشده باید ابتدا وارد جاده تنگ براق شوید و سپس از طریق آن به سمت کامفیروز حرکت کنید.

آبشار دشتک

آبشار دشتک
منبع:IranDeserts
در نزدیکی مرودشت و در ناحیه‌ای به نام دشتک ابرج، روستایی به نام ابرج وجود دارد که دو آبشار زیبا را در خود جای داده و آبشار دشتک یکی از آن‌ها است. هر کسی برای نخستین بار آبشار دشتک را ببیند؛ مبهوت زیبایی آن می‌شود. در ضمن درختان بلند و کهن گردوی اطراف آبشار نیز زیبایی آن را دو چندان کرده است.
روستای دشتک
منبع:IranDeserts
اگر چه گردشگران کمی از وجود این روستا و آبشار مطلع هستند؛ اما هر دو جاذبه به خوبی توانایی جذب گردشگر را دارند؛ زیرا روستای دشتک ابرج با برخورداری از صدها هکتار باغ انگور و گردو یکی از زیباترین روستاهای استان فارس بوده و به‌تازگی به روستای هدف گردشگری نیز انتخاب شده است.
روستای دشتک
منبع:IranDeserts
از دیگر جاذبه‌های این روستا می‌توان به معماری خاص خانه‌های روستا درخت چهار کهن روستا که احتمالا قدمت آن به ۴۰۰۰ سال می‌رسد، چشمه‌های آب معدنی خنار، نهروم، مرشدی، آبگری، ده گاه، دره و آبگرمی با آبی شفا‌بخش برای درمان بیماری‌ها و چندین چشمه دیگر از جمله بید چنگ، آب چغور، باغ جمال (باباجمال) و…، ۶ آسیاب قدیمی، راه‌پله‌ای با ۱۲۰۰ پله سنگی و امامزاده فخرالدین اشاره کرد

سد درود زن

سد درودزن
سد درون زن یکی از جاذبه‌های شناخته‌شده مرودشت بوده و در ۵۰ کیلومتری شمال غرب مرودشت واقع شده است. قدمت بنای اولیه این سد که در بهترین نقطه رود کر ساخته شد، به سلسله هخامنشیان باز می‌گردد و در آن زمان یکی از شاهکارهای معماری محسوب می‌شده و در‌حال‌حاضر عنوان قدیمی‌ترین سد خاورمیانه را نیز به خود اختصاص داده است.
دریاچه سد درودزن
عکاس: رضا قادری
در اطراف دریاچه سد نیز مناظر زیبایی به وجود آمده و علاوه بر سازه سد، دریاچه آن نیز دیدنی است؛ البته متاسفانه در چند سال اخیر، خشکسالی گریبان‌گیر این سد نیز شده و آب آن به میزان چشمگیری کاهش پیدا کرده است.

تفرجگاه تیرباغ

تفرجگاه تیرباغ
عکاس: عباس یکتاپرست
اگر می‌خواهید هوای خنک و چشم‌انداز نسبتا سرسبزی را تجربه کنید، تفرجگاه تیرباغ در روستای کنداز را که پوشش گیاهی مناسبی دارد و دارای چند چشمه و رود است، از دست ندهید.
روستای کنداز دشت ابرج
نمایی زیبا از روستا

تنگ خشک

تنگ خشک
تنگ خشک مرودشت یکی از تفرجگاه‌های مرودشت بوده که در بخش سیدان، بعد از روستای سیوند قرار گرفته و پوشش جنگلی نسبتا مناسبی دارد. این تفرجگاه در گذشته از چند آبشار نیز برخوردار بوده است؛ اما درحال‌حاضر متاسفانه تمام آن‌ها خشک شده‌اند.

قصر قلات

روستای قلات
در اطراف شهر سیدان واقع در بخش سیدان شهرستان مرودشت، روستایی به نام قلات وجود دارد که طبیعت بکری دارد و چند جاذبه تاریخی مانند قصر قلات (مکانی برای نگه‌داری قلات در زمان هخامنشیان)، کلیسای باستانی روستا که از معماری سنگی و جالبی برخوردار است، آسیاب‌های قدیمی، گورستانی تاریخی با سنگ‌های حجاری و حکاکی شده، بازار قدیمی و سنگ‌فرش شده و قلعه قزل ارسلان را در خود جای داده است.
قلعه قلات
قلعه قلات
این شهر تعدادی جاذبه تاریخی مانند باغ بدره، حوض ماهی، سرآسیاب، چهل دختران و میان مورت حوض ماهی، آبشارهای سه گانه این روستا و دو رودخانه شب شتری و چشمه انجیری را که پوشش گیاهی جذابی از جمله گیاهان خودروی دارویی و وحشی دارند و تفرجگاه‌های مناسبی در اطراف آن‌ها ایجاد شده است، نیز در خود جای داده است.

از دیگر  دیدنی های مرودشت می‌توان به غار پلنگان اشاره کرد که در آن استخوان حیوانات به وفور دیده می‌شود و به دلیل مشاهده ردپای پلنگ در آن، پلنگان نامیده شده است. این غار در نزدیکی روستای میان‌قلعه واقع شده است.
غار شاداب یا عروسیکی دیگر از غارهای مرودشت بوده ۳۰ کیلومتری شمال غرب مرودشت واقع شده است و برای رسیدن به آن باید تحمل دو ساعت کوه‌نوردی سبک را داشته باشید. این غار به ثبت ملی هم رسیده است
تل باکون یکی دیگر دیدنی‌های باستانی مرودشت است که در نزدیکی تخت‌جمشید واقع شده است. قدمت یکی از تپه‌ها به ۵۰۰۰ سال پیش از میلاد و قدمت دیگری به ۵۰۰۰ سال پیش از میلاد باز می‌گردد. ظروف سفالی منقوش یافته شده در این دو تپه ارزش بسیاری زیادی دارند و تعدادی از آن‌ها در موزه ملی تهران نگه‌داری می‌شوند
عکس کاور: علی نبوی
نویسنده : احمدرضا فرهبد





دیدنی های فیروزآباد؛ گهواره هنر و معماری ساسانی

برخورداری از کهن‌ترین سازه‌ها و آثار دوران ساسانی فیروزآباد را به مقصدی دیدنی برای علاقه‌مندان به تاریخ و گردشگران تبدیل کرده است.

در جنوب غربی استان فارس و ۹۵ کیلومتری شهر تاریخی شیراز، گهواره پیدایش هنر و معماری دوره ساسانی جای گرفته که آن را فیروزآباد می‌نامند. برخورداری از کهن‌ترین سازه‌ها و آثار دوران ساسانی این شهر را به مقصدی دیدنی برای علاقه‌مندان به تاریخ و گردشگران تبدیل کرده است. وجود دو رشته کوه در شمال غربی و جنوب شرقی شهر، آب و هوای مطبوع و معتدلی به آن بخشیده است. جاذبه‌های طبیعی شهر نیز برای گردشگران می‌تواند بسیار جذاب باشد، از کوه‌های مرتفع گرفته تا چشمه سارهای فراوان، رودخانه، پوشش جنگلی زیبا، زیستگاه گونه‌های نادر از پرندگان مهاجر و حیوانات وحشی و باغ‌های پربار در این شهر جذاب پیدا می‌شود. با ما همراه باشید تا شما را با جاهای دیدنی فیروزآباد زیبا آشنا کنیم.

شهر باستانی گور

عکس هوایی از شهر باستانی گور فیروزآباد
شهر باستانی گور، نخستین شهر دایره‌ای شکل ایران بوده که در گذشته به دستور «اردشیر بابکان» ساخته شده است. این شهر در ۵۰ کیلومتری شرق میمند و ۶ کیلومتری شمال فیروزآباد واقع شده است. در کانون قسمت مرکزی این شهر برج بلندی قرار دارد که هنوز مقدار قابل توجهی از آن باقی مانده است. از دیگر ساختمان‌های مهم این شهر می‌توان به «تخت‌نشین» اشاره کرد که در بخش مرکزی شهر قرار گرفته و شباهت‌های زیادی به سر درهای تخت جمشید دارد و احتمالا در قدیم آتشکده‌ای بوده که به دستور اردشیر بنا شده است.

آتشکده فیروزآباد از مهم‌ترین بناهای به‌جای مانده از دوره ساسانیان است

کاخ اردشیر بابکان (آتشکده فیروزآباد)

کاخ اردشیر بابکان که آن را به‌عنوان آتشکده فیروزآباد نیز می‌شناسند، به‌وسیله «اردشیر بابکان» پس از پیروزی بر «اردوان پنجم» در نزدیکی شهر «گور»، در نزدیکی برکه‌ای که هنوز جوشان است، بنا شده و یکی از مهم‌ترین بناهای به‌جای مانده از دوران ساسانیان به شمار می‌رود. این کاخ از تالارهای تو در تو ساخته شده که همچنان پس از گذشت چندین قرن گچ‌بری‌های قسمت بالای دیوارهای داخلی آن‌ها سالم باقی مانده‌اند.

قلعه دختر

قلعه دختر فیروزآباد بر فراز تپه
در شش کیلومتری جاده فیروزآباد به شیراز در دامنه کوهی مشرف به جاده، بنایی ماندگار از دوران ساسانیان قرار گرفته است که با نام قلعه دختر شناخته می‌شود. قلعه دختر در آستانه دره تنگ‌آب در ناحیه‌ای که شیب زمین در آن، یک دروازه طبیعی را پدید آورده، واقع شده است. این بنای مستحکم و بزرگ بر کل منطقه تسلط دارد و احتمالا در دوران ساسانیان از آن برای دیده‌بانی و حفاظت از اولین پایتخت ساسانیان در شهر گور استفاده می‌شده است. قلعه دختر از اتاق‌ها و راهروهای تو در تویی تشکیل شده که مصالح به کار برده در ساخت آن سنگ‌های نتراشیده، گچ و ساروج است. از جاهای دیدنی استان فارس در نزدیکی قلعه دختر نیز می‌توان به نقش برجسته پیروزی و نقش برجسته تاج‌گذاری نیز اشاره کرد.

تنگ هایقر

گردشگری ایستاده در مقابل تنگ هایقر
تنگ هایقر که در ۳۵ کیلومتری جنوب غربی فیروزآباد واقع شده، یکی از شگفت‌انگیزترین و زیباترین تنگه‌های دنیا است که معروف به «گرند کانیون ایران» است. پدیده‌های کم‌نظیری چون پستی بلندی‌های عجیب، رنگ‌های متنوع در صخره‌ها و دیواره‌های بلند دره، رودخانه پرآب جاری در کف آن و نوای آواز پرندگان را تنها در تنگ هایقر می‌توانید نظاره‌گر باشید. عمقِ کم رودخانه‌ای که از تنگ هایقر می‌گذرد، آن را به مقصدی جذاب و ایده آل برای ماجراجویان و طبیعت‌دوستان تبدیل کرده است؛ ولی ما توصیه می‌کنیم که بدون راهنمای حرفه‌ای و تجهیزات لازم به آن سفر نکنید.

دریاچه سد تنگاب

منظره مه آلود دریاچه سد تنگاب
این دریاچه دیدنی و زیبا پشت سد خاکی تنگاب در شهر فیروزآباد در مجاورت منطقه شکار ممنوع پادنا واقع شده است و محل مناسبی برای تماشای پرندگان مهاجری چون انواع لک لک‌ها، پلیکان‌سانان، کشیم‌سانان و آبچلیک‌ها است.

تنگ خرقه

درختان سرسبز در تنگ خرقه فیروزآباد
تنگ خرقه دره‌ای با پوشش جنگلی زیبا و سرسبز است که در کیلومتر ۲۴ جاده فیروزآباد به فراشبند قرار گرفته است. تنگ خرقه یکی از گردشگاه‌های دیدنی استان فارس است که از چشمه‌سارهای فراوان و باغ‌های پربار نیز برخوردار است. علاوه بر آبشار و تنگ خرقه می‌توانید از بقعه امام‌زاده خرقه، آرامگاه سید داود و قلعه خرقه نیز بازدید کنید.

گنبد نمکی مورجان

به‌طور کلی، برجستگی‌هایی که به‌علت حرکت و بالا آمدن نمک پدید می‌آیند، گنبد نمکی نامیده می‌شوند. در ناحیه رسوبی زاگرس در جنوب غربی ایران گنبدهای نمکی زیادی وجود دارند که گنبد نمکی مورجان یکی از آن‌ها است. این کوه نمکی در نزدیکی روستای مورجان در جنوب غربی شیراز در منطقه کوهمره سرخی واقع شده است. تجربیات و نظرهای خود را در خصوص جاذبه‌های گردشگری مادرید با ما و سایر کاربران بیلبورد چی به اشتراک بگذارید.

ارگ کریمخانی | Arg of Karim Khan

در مرکز شهر شیراز ساختمان چهار گوشی که روی بدنه بیرونی دیوارها و چهار برج اون نقش و نگارهایی ساده و زیبا به وسیله آجر به ارتفاع حدودا ۱۵ متر دیده می شه، نظر هر بیننده ای رو نسبت به حکومت پرعظمت کریم خان تغییر می ده. در این ساختمان که ارگ کریم خان نامیده می شه، خانواده خان زند و محارمش زندگی می کردن، در واقع این محل اندرونی این خانواده بوده. قلعه چهار برج داره که ارتفاع برج ها از دیوار قلعه بیشتره. در سمت غربی حیاط، تالار اصلی ارگ و منزل رسمی و استراحتگاه کریم خان زند قرار داشته. تالاری که در حال حاضر دو ستون چوبی بلند در جلوی اون قرار داره و در گذشته دو ستون سنگی داشته که آقا محمدخان قاجار دو ستون سنگی اون رو برای ساخت کاخ گلستان تهران به اونجا منتقل کرد و به جای اون دو ستون بلند چوبی کار گذاشتن.

موقعیت ارگ کریمخانی بر روی نقشه گوگل مپ

نارنجستان قوام

نمی‌شود تا شیراز برویم و نارنجستان قوام را نبینیم. باغی پر از درخت‌های نارنج و حوض پر آب، در کنار عمارتی پوشیده از آینه، شیشه‌های رنگی و ده‌ها چیز دیگر.

نارنجستان قوام کجاست؟

نارنجستان قوام، یکی از  جاهای دیدنی‌های شیراز است که در خیابان لطفعلی‌ خان زند قرار گرفته. این باغ در دوره ناصرالدین شاه قاجار و به دستور علی محمد خان قوام ساخته شده و حالا یکی از تماشایی‌ترین جاذبه‌های گردشگری شیراز است. درست است که باغ قوام خیلی بزرگ نیست، اما چشم‌نواز است و عمارت باشکوهی دارد.
برای رسیدن به باغ قوام می‌شود با اتوبوس به ترمینال ولیعصر رفت و با کمی پیاده‌روی به باغ رسید. ایستگاه مترو ولیعصر هم به نارنجستان خیلی نزدیک است. اگر با ماشین شخصی برویم، از چهارراه نمازی راه‌مان را باید به‌سمت شرق ادامه بدهیم. سر راه‌مان می‌توانیم مسجد نصیرالملک را هم ببینیم.
در اطراف این باغ جای پارک سخت پیدا می‌شود، بنابراین بهتر است با ماشین شخصی نرویم.

تاریخ پرفراز و نشب باغ

خاندان قوام در دوره قاجار مدت زیادی بر فارس حکومت می‌کردند و بناهای زیادی از آن دوره آنها به‌جا مانده، مثل باغ عفیف‌آباد، باغ کلانتر، باغ بیگلربیگی و همین مجموعه قوام.
این مجموعه در طول سال‌های ۱۲۵۷ تا ۱۲۶۷ خورشیدی ساخته شده و کم‌کم بناهای دیگری به آن اضافه شده و آخرین مرحله آن یعنی آینه‌کاری و گچ‌کاری آن هم در ۱۲۹۸ به‌پایان رسیده.
در دوران حکمرانی محمدرضا خان قوام‌الملک سوم، باغ قوام و عمارتش، بیرونی نامیده می‌شدند و کاربرد اداری داشتند؛ خانه زینت‌الملک اندرونی بود و خانواده قوام در آن زندگی می‌کردند. عمارت بیرونی محلی بود برای انجام کارهای سیاسی و نظامی یا برگزاری جلسه با نمایندگان دولت‌های خارجی.
این دو بخش با تونلی به هم وصل می‌شدند و عمارت نارنجستان کنونی، همان «بیرونی» دوران قاجار محسوب میشد. سال‌ها زندگی در این خانه جریان داشت، تا اینکه بالاخره در سال ۱۳۴۵ وقف دانشگاه شیراز شد.

چرا باید اینجا را ببینیم؟

جزییات کاشی‌کاری، گچ‌بری، آینه‌کاری و طرح و رنگ‌های به‌کار رفته در این بنا آنقدر زیادند که آدم را میخکوب می‌کنند. اینطور معروف است که هفت هنر سنتی ایرانی یعنی آینه‌کاری، گچ‌بری، نقاشی‌های سنتی، معرق، منبت، حجاری و آجرکاری در عمارت قوام استفاده شده و همین هم دلیلی‌ست برای تماشایی بودنش.
از فروشگاه سوغات و صنایع دستی که رد شویم، به محوطه‌‌ای زیبا می‌رسیم. در اینجا همانطور که از اسمش هم پیداست، درخت‌های نارنج زیادی وجود دارد و فصل شکوفه‌ها که بشود، عطر شکوفه‌های نارنج گردشگران را مست می‌کند. گذشته از گلهای زیادی که در باغ قوام می‌بینیم، دو درخت نخل هم به‌صورت قرینه در اینجا کاشته‌اند.
بعد ساختمان اصلی یا شمالی را می‌بینیم که دو طبقه است و زیرزمین هم دارد. ایوان باشکوه و پله‌های دو طرف ایوان، ما را به داخل ایوان و ساختمان راهنمایی می‌کنند و اتاق‌ها به‌صورت متقارن در دو طرف ایوان قرار گرفته‌‌اند.
سقف ایوان آینه‌کاری‌های چشمگیری دارد و به هر کدام از اتاق‌ها که سر بزنیم، آینه‌کاری و گچ‌بری‌های زیادی می‌بینیم.
در سمت چپ این ساختمان، قهوه‌خانه و شربت‌خانه قرار گرفته و حیف است خودمان را از عرقیجات شیراز بی‌نصیب بگذاریم.
یکی از قشنگ‌ترین قسمت‌های دیگر نارنجستان قوام، شاه‌نشین یا  تالار آینه است با دیوار و سقفی پر شده از نقاشی و آینه‌کاری.
بالای شومینه دو حجاری قرینه می‌بینیدم و بالایش تصویر قوام‌الملک سوم را. سنگ‌های شومینه و کف اتاق، از شهرهای یزد، تبریز و شیراز آورده شده و در آینه‌های بزرگ تالار، تصویر باغ و حوضی منعکس می‌شود که خیلی تماشایی‌ست. در طبقه دوم هم چهار اتاق وجود دارد برای اسکان مهمان‌هایی که به باغ می‌آمدند.
ایوان ساختمان جنوبی رو به باغ قرار گرفته و در آن گچ‌بری‌های هنرمندانه‌ای دیده می‌شود. ستون‌ها از جنس چوب منبت‌کاری شده‌اند و کف ایوان هم با کاشی‌ سفید و آبی فرش شده.
در این عمارت چند ساختمان دیگر هم وجود دارد که جزو مجموعه قوام‌اند، مثل خانه عرقی‌ها که محلی برای عرق‌گیری بوده و حیاط مرکزی. ساختمان بعدی حمام گچینه است که یکی از حمام‌های تاریخی شیراز به‌حساب می‌آید و با  تونلی به نارنجستان راه پیدا می‌کند. این دو بنا فعلا بازدید عمومی ندارند.

موزه نارنجستان

در زیرزمین ضلع شمالی موزه‌ نارنجستان قرار گرفته که اشیایی مثل ظرف، سکه و کاشی‌کاری در آن نگهداری می‌شود.

ساعت بازدید و هزینه بلیط

همه روزهای هفته از ۸ صبح تا ۱ و از ۱ بعداظهر تا ۷ بعداظهر
قیمت بلیط بازدید از این باغ ۳ هزار تومان است.

موقعیت نارنجستان قوام بر روی نقشه گوگل مپ

 

آرامگاه سعدی معروف به سعدیه

آرامگاه سعدی معروف به سعدیه محل زندگی و دفن سعدی، شاعر برجستهٔ پارسی‌گوی است.
این آرامگاه در انتهای خیابان بوستان و کنار باغ دلگشا در دامنه کوه در شمال شرق شیراز قرار دارد. در اطراف مقبره، قبور زیادی از بزرگان دین وجود دارند که بنا به وصیت خود، در آنجا مدفون شده‌اند از جمله مهمترین‌های آن می‌توان شوریده شیرازی را نام برد که آرامگاهش به وسیله رواق به آرامگاه سعدی متصل شده‌است. آرامگاه شیخ مشرف الدین بن مصلح الدین سعدی شیرازی در تاریخ ۲۰ آبان ۱۳۵۳ به شماره ثبت ۱۰۱۰٫۳ در انجمن آثار ملی به ثبت رسیده‌است.
لغت‌نامه دهخدا به نقل از فرهنگ برهان قاطع نام موضعی که شیخ سعدی در آنجا آرمیده را «گازرگاه» نامیده و به نقل از فرهنگ آنندراج گازرگاه را حد شیراز نزدیک به مرقد شیخ مصلح‌الدین سعدی شیرازی دانسته است.
سکه‌های پانصد ریالی برنزی جمهوری اسلامی ایران از سال ۱۳۸۷ خورشیدی به نقش آرامگاه سعدی مزین شده‌است و همچنین از سال ۱۳۸۹ اسکناس های یکصد هزار ریالی با نقش آرامگاه سعدی در پشت آن چاپ شد.
مقبره ساخت کریمخان در عصر محمدشاه قاجار
تاریخچه آرامگاه سعدی
نمایی از آرامگاه نخستین در اوایل دوره قاجار اثر اوژن فلاندن
این مکان در ابتدا خانقاه سعدی بوده که وی اواخر عمرش را در آنجا می‌گذرانده و سپس در همان‌جا دفن شده‌است. برای اولین بار در قرن هفتم توسط شمس‌الدین محمد صاحب‌دیوانی وزیر معروف اباقاخان، مقبره‌ای بر فراز قبر سعدی ساخته شد.
بنا به گزارش ابن بطوطه، (که حدوداً سی و پنج سال پس از درگذشت سعدی نوشته شده و قدیمی‌ترین گزارش موجود از آرامگاه سعدی است) مردم بازدیدکننده از مزار سعدی، جامه خود را در حوضچه‌هایی مرمرین می‌شستند. به باور مردم شیراز (که از قبل از سعدی و شاید قبل از اسلام وجود داشته)، شستشو در این آب، شفابخش بوده‌است.
در سال ۹۹۸ به حکم یعقوب ذوالقدر، حکمران فارس، خانقاه شیخ ویران گردید و اثری از آن باقی نماند. در سال ۱۱۸۷ ه.ق. به دستور کریمخان زند، بنایی ۲ معروف به عمارتی ملوکانه از گچ و آجر بر بالای مزار سعدی بنا گردید. طبقه پایین دارای راهرویی بود که پلکان طبقه دوم از آنجا شروع می‌شد. در دو طرف راهرو دو اتاق کرسی دار ساخته شده بود. در اتاقی که سمت شرق راهرو بود، قبر سعدی قرار داشت و معجری چوبی آن را احاطه کرده بود. قسمت غربی راهرو نیز موازی قسمت شرقی، شامل دو اتاق می‌شد، که بعدها شوریده شیرازی (فصیح الملک) شاعر نابینای شیرازی در اتاق غربی این قسمت دفن شد. طبقه بالای ساختمان نیز مانند طبقه زیرین بود، با این تفاوت که بر روی اتاق شرقی که مزار سعدی در آنجا بود، به احترام شیخ اتاقی ساخته نشده بود و سقف آن به اندازه دو طبقه ارتفاع داشت.
در دورهٔ قاجاریه (سال ۱۳۰۱) توسط فتحعلی‌خان صاحب‌دیوان مرمت شد و چند سال بعد نیز حبیب‌الله‌خان قوام‌الملک دستور تعمیر و ترمیم قسمتی از بنا را صادر کرد، و تولیت آن به ” کربلایی سید زین العابدین چینی (حسینی نیک) سپرده شد و ایشان در سال ۱۳۲۱ ه. ش در گذشت.
بنایی که در زمان کریمخان ساخته شده بود تا سال ۱۳۲۷ ه.ش. برپا بود. در سال ۱۳۲۹ توسط علی‌اصغر حکمت و انجمن آثار ملی ایران، بنای کنونی به جای ساختمان قدیمی ساخته شد و مراسم افتتاح رسمی آن در اردیبهشت ماه ۱۳۳۱ برگزار گردید؛ که این بنا با اقتباس از کاخ چهل ستون و تلفیقی از معماری قدیم و جدید ایرانی توسط محسن فروغی ساخته شد.
آرامگاه سعدی معروف به سعدیه محل زندگی و دفن سعدی، شاعر برجستهٔ پارسی‌گوی است.

ساختمان جدید آرامگاه سعدی
محسن فروغی معمار مدرنیست ایرانی طرح آرامگاه را با همکاری علی اکبر صادق با الهام گرفتن از عناصر معماری سنتی ایران، در سال ۱۳۳۰ طراحی می‌کند. ساختمان به سبک ایرانی است با ۸ ستون از سنگ‌های قهوه‌ای رنگ که در جلوی مقبره قرار دارند و اصل بنا با سنگ سفید و کاشی کاری مزین است. بنای آرامگاه از بیرون به شکل مکعبی است اما در داخل هشت ضلعی می‌باشد با دیوارهایی از جنس مرمر و گنبدی لاجوردی.
زیربنای اصلی آرامگاه حدود ۲۵۷ متر مربع می‌باشد. ساختمان اصلی آرامگاه شامل دو ایوان عمود برهم می‌باشد که قبر شیخ در زاویه این دو ایوان قرار گرفته‌است. بر روی آرامگاه گنبدی از کاشی‌های فیروزه‌ای رنگ ساخته شده‌است. سنگ‌های پایه‌های بنا، سیاه رنگ است و ستون‌ها و جلوی ایوان از سنگ گرانتیت قرمز مخصوصی ساخته شده‌است. نمای خارجی آرامگاه از سنگ تراورتن و نمای داخلی آن از سنگ مرمر است.
سنگ قبر در وسط عمارتی هشت ضلعی قرار دارد و سقف آن با کاشی‌های فیروزه‌ای رنگ تزیین شده‌است. در هفت ضلع ساختمان، هفت کتیبه قرار دارد که از قسمت‌هایی از گلستان، بوستان، قصاید، بدایع و طیبات شیخ انتخاب گردیده و به خط «ابراهیم بوذری» نوشته شده‌است. متن یک کتیبه دیگر از «علی اصغر حکمت» است که در مورد چگونگی ساخت بقعه توضیحاتی داده.
بنا در سمت چپ به رواقی متصل می‌شود که در آن هفت طاق وجود دارد که با کف سازی سیاه رنگ به آرامگاه شوریده شیرازی پیوند می‌خورد. این آرامگاه در یک اتاق قرار دارد و کتیبه‌ای بر سر در آن است که شاعر را معرفی می‌کند و شعری از خود شاعر بر کاشیهای سرمه‌ای بر روی دیوار نوشته شده‌است.
قطعه‌هایی از کتیبهٔ سنگی مربوط به سر در آرامگاه که متعلق به زمان کریمخان زند بوده و در اثر سانحه‌ای در گذشته‌های دور شکسته شده، هم اکنون در درون آرامگاه محفوظ مانده‌است. این قطعه ضمن خاکبرداری خیابان برای تعمیر آسفالت از دل خاک بیرون آمده‌است. بر روی سنگ مذکور قسمتی از شعر سعدی به خط ثلث عالی نوشته شده‌است با این مطلع:
الهی به عزت که خوارم مکن         به ذل گنه شرمسارم مکن

آرامگاه سعدی در انتهای خیابان بوستان و کنار باغ دلگشا در شمال شرق شیراز قرار دارد

ضلع غربی آرامگاه سعدی
در ضلع غربی، قصیده‌ای با مطلع زیر دیده می‌شود:

خوش است عمر، دریغا که جاودانی نیست         پس اعتماد بر این چند روز فانی نیست
ضلع شرقی آرامگاه سعدی
در ضلع شمال شرقی ابیاتی از بوستان با این مطلع نوشته شده:
الا ای که بر خاک ما بگذری         به خاک عزیزان که یادآوری
ضلع جنوب شرقی آرامگاه سعدی
در ضلع جنوب شرقی، کتیبه‌ای دیگر از گلستان با این عبارت به چشم می‌خورد:
یاد دارم که با کاروان همه شب رفته بودم…
ضلع جنوب غربی آرامگاه سعدی
در ضلع جنوب غربی، غزلی از بدایع با این مطلع نوشته شده:
ای صوفی سرگردان، در بند نکونامی         تا درد نیاشامی، زین درد نیارامی
ضلع شمال غربی آرامگاه سعدی
در ضلع شمال غربی ایوان (نزدیک آرامگاه شوریده شیرازی) دوازده بیت از قصیده‌ای با مطلع زیر به چشم می‌خورد

خاک من و توست که باد شمال         می‌ببرد سوی یمین و شمال
همچنین غزلی از طیبات به خط شاهزاده ابراهیم سلطان فرزند شاهرخ تیموری و با این مطلع حک شده‌است:
به جهان خرم از آنم که جهان خرم از اوست         عاشقم بر همه عالم که همه عالم از اوست
ضلع شرقی آرامگاه سعدی
در ضلع شرقی نیز دوازده بیت از قصیده‌ای به خط نستعلیق و با این مطلع دیده می‌شود:
بسی صورت بگردیده‌است عالم         وز این صورت بگردد عاقبت هم
در اطراف مقبره ی سعدی، قبور زیادی از بزرگان دین وجود دارند که بنا به وصیت خود، در آنجا مدفون شده‌اند
سنگ قبر سعدی
علی اکبرخان قوام الملک شیرازی، سنگ قبر کنونی را که سماق سرخ کم رنگی است، بر روی قبر شیخ نصب کرد و کتیبهٔ زیر را که از اشعار بوستان است، با خط نستعلیق عالی بر آن نگاشت:
کل شی هالک و انت الباقی      کریم السجایا، جمیل الشیم         نبی البرایا، شفیع الامم
محوطه
در طرح جدید پس از خرید و تخریب خانه‌های اطراف آرامگاه دارای محوطه‌ای در حدود ۱۰۳۹۵ متر مربع شد. محوطهٔ باغ به سبک ایرانی گلکاری، درختکاری و باغچه بندی شده‌است. در وسط حیاط دو حوض مستطیل شکل، با جهت شمالی – جنوبی در دو طرف محوطهٔ آرامگاه قرار دارد و حوض دیگری در جهت شرقی – غربی در مقابل ایوان اصلی بنا واقع شده‌است.
ورودی آرامگاه سعدی
ورودی مجموعه در راستای ورودی آرامگاه است که معمار آن آندره گدار فرانسوی است. بر روی درب ورودی سعدیه این بیت به چشم می‌خورد:
ز خاک سعدی شیراز بوی عشق آید         هزار سال پس از مرگ او گرش بویی
حوض سکه
در جلوی رواق، حوضی قرار دارد که در آن سکه به نشان گرفتن حاجت می‌اندازند.
قنات
در عمق ده متری صحن آرامگاه قناتی وجود دارد که آب آن دارای مواد گوگردی و جیوه می‌باشد، آب این قنات که در زیر زمین جریان دارد به درون «حوض ماهی» می‌ریزد.
حوض ماهی
حوض ماهی این حوض در سمت چپ آرامگاه واقع است و در داخل به شکل هشت ضلعی است و زیربنایی در حدود ۳۰٫۲۵ مترمربع دارد و با ۲۸ پله به صحن آرامگاه وصل می‌شود، مشهور است که سعدی نزدیک زاویهٔ خود، حوضچه‌هایی از سنگ مرمر ساخته بوده که آب در آن‌ها جریان داشته‌است. شستشو در این آب، خصوصاً در شب چهارشنبه سوری، جزء معتقدات مردم شیراز بوده‌است. کاشی کاری‌های داخل حوض ماهی که به سبک عمده سلجوقی است، در سال ۱۳۷۲ توسط استاد کاشی کار «تیرانداز» طراحی شده و توسط میراث فرهنگی اجرا گردیده‌است بر فراز حوض ماهی یک نورگیر به شکل هشت ضلعی و دو نورگیر چهارضلعی در طرفین آن قرار دارد. زیرزمین سعدیه امروزه به چایخانه سنتی تبدیل شده‌است.
دو ساختمان آجری در کنار حوض ماهی وجود دارد که مربوط به دفتر است و ساختمان دیگری که کتابخانهٔ عمومی سعدیه‌است و ساختمانی دیگر که سرویس بهداشتی در آن وجود دارد.

موقعیت سعدیه بر روی نقشه گوگل مپ

حافظیه (مزار لسان الغیب)

مجموعه حافظیه شیراز یکی از مهم‌ترین جاذبه‌ های گردشگری توریستی شهر زیبای شیراز است که هرساله میزبان گردشگران زیادی از گوشه‌ و کنار دنیا است. درواقع نمی‌توان به شیراز سفر کرد و بدون بازدید از آرامگاه شاعر بزرگ قرن هشتم یعنی خواجه حافظ شیرازی این شهر زیبا را ترک کرد. شاید برایتان جالب باشد که بدانید، طرح کنونی مجموعه حافظیه شیراز به پیشنهاد یک معمار فرانسوی و نه یک ایرانی پیاده‌ سازی و اجرا شده است. در این مقاله قصد داریم بیشتر با این مجموعه‌ بی‌نظیر آشنا شویم.

آشنایی با تاریخچه‌ حافظیه شیراز

اولین بنایی که بر مزار لسان‌العرفا ساخته شد، 65 سال پس از مرگ او توسط شمس‌الدین محمد یغمایی بناگذاری شد. حافظیه در دوره‌ حکومت صفویان و در زمان حاکمیت نادرشاه افشار چندین بار مورد مرمت قرار گرفت. قسمت‌هایی از حافظیه همانند تالار چهارستون در دوره زندیه به آن اضافه شد. در دوره‌ حکومت قاجار و پهلوی نیز، بنای حافظیه مورد مرمت و بازسازی چندین‌باره قرار گرفت. در طول این سال‌ها بناهایی برگرفته از معماری سنتی ایرانی اسلامی با مصالحه‌ای چون فلز، چوب، سنگ مرمر و خاک بر فراز بارگاه حافظ ساخته شد و بارها مورد تخریب قرار گرفت.
بار روی کار آمدن پهلوی اول و سرازیر شدن مهندسین، شرکت‌ها و معماران اروپایی به ایران، معماری سنتی اسلامی کشور نیز تحت تأثیر مدرنیسم غربی قرار گرفت و معماری آثار تاریخی ایران دچار تحولی عظیم شد. در سال 1314 شمسی طرحی که توسط باستان شنان و معمار بزرگ فرانسوی یعنی آندره گدار برای مجموعه‌ حافظیه  شیراز پیشنهاد شد، با نظارت فردی به نام علی سامی و همکاری علی‌اصغر حکمت و رئیس سابق اداره‌ فرهنگ فارس یعنی سرهنگ علی ریاضی پیاده‌سازی شد. درواقع بنای کنونی حافظیه در سال 1315 ساخته شد که در اجرای آن آقایان حکمت و سامی به همراه ماکسیم سیرو فرانسوی  نقشی فعال داشتند.

آشنایی با حافظیه شیراز

برای ورود به مجموعه‌ حافظیه  شیراز می‌توان از 4 درب استفاده کرد. درب اصلی یا درواقع درب جنوبی مجموعه در حدفاصل دو چهارراه مشهور شهر شیراز یعنی چهارراه ادبیات و حافظیه قرار دارد که دقیقاً رو به روی مجموعه ورزشی حافظیه‌ شیراز است. مجموعه حافظیه دارای دو درب در قسمت غربی و یک درب در قسمت شمال شرقی نیز است. مساحت مجموعه‌ حافظیه تقریباً دو هکتار است که از چهار قسمت اصلی تشکیل‌شده است. محوطه‌ شمالی، حیاط غربی، حیاط شرقی و قسمت ورودی اصلی مجموعه که بانام حیاط جنوبی شناخته می‌شود.
اگر از درب اصلی حافظیه شیراز به داخل این مجموعه ورود کنید، آرامگاه حافظ را نخواهید دید. آنچه بیش از همه در این محوطه خودنمایی می‌کند نارنجستان‌ها، باغچه‌های بزرگ، گلدان‌های عظیم‌الجثه‌ای که در کنار راهروها قرار دارد و رواق بیست ستونه است. برای بازدید از مقبره‌ حافظ باید از پله‌های این رواق بالا رفته و به قسمت شمالی مجموعه بروید.
این رواق در دوره زندیه تنها با چهارستون ساخته شد که در فرم کنونی نیز آن چهارستون به‌خوبی از 16 ستون دیگر قابل‌تشخیص است. در قسمت غربی مجموعه نیز آرامگاه غلامحسین صاحب‌دیوانی و قوام قرار دارد. همچنین آرامگاه خاندان معدل در قسمت شرقی مجموعه واقع است. قسمت زیادی از این محوطه در سال 1386 به حافظیه اضافه‌شده است.
همان‌گونه که اشاره شد، آرامگاه حافظ در قسمت شمالی مجموعه‌ حافظیه شیراز قرار دارد. علاوه بر این در محوطه‌ شمالی مجموعه حافظ‌شناسی، فروشگاه عرضه‌کننده‌ محصولات فرهنگی، کتابخانه‌ای با مساحت 440 مترمربع، دو حوض بزرگ در قسمت شرق و غرب و درختان زیبای نارنج قرار دارد. این حوض‌ها مستطیلی شکل‌اند و تأمین‌کننده‌ آب حوض قسمت ورودی اصلی است. آرامگاه حافظ در ادبیات معماری ایرانی یک کوشک یا همان کلاه‌فرنگی است که در ادبیات غربی بانام پاویون شناخته می‌شود.
ازجمله فعالیت‌های فرهنگی‌ای که در مجموعه حافظیه انجام می‌شود می‌توان به شعرخوانی (به‌صورت ویژه در بیستم مهرماه هرسال که بزرگداشت این شاعر بزرگ است)، برگزاری کنسرت، کلاس‌هایی با موضوع حافظ‌شناسی، کلاس‌های آموزش ساخت انواع ساز موسیقی و… اشاره کرد.

نکاتی جالب درباره‌ معماری مجموعه‌ حافظیه شیراز

حافظیه شیراز تنها اثر معماری آندره گدار معمار و طراح بزرگ فرانسوی در ایران نیست، بلکه موزه ایران باستان و همچنین مدرسه ایرانشهر که ازجمله مکان‌های توریستی یزد است ازجمله آثار ماندگار او در ایران است. آندره گدار جهت پیاده‌سازی طرح خود تلفیقی از معماری سنتی ایران قدیم، معماری اسلامی و معماری مدرن را به کاربست. در اجرای فعالیت‌های باستان‌شناسی و فرهنگی آندره گدار همسر او یعنی یدا گدار و دوستش ماکسیم سیرو همکاری زیادی داشتند. به پیشنهاد آندره گدار، بنایی کلاه‌فرنگی مانند بر مزار حافظ ساخته شد.
ایده‌ استفاده از کلاه‌فرنگی جهت گرامیداشت یاد و خاطره‌ بزرگان مختص معماری سلطنتی ایران باستان، امپراتوری بزرگ عثمانی و مردمان شبه‌قاره‌ هند بوده است. لذا پیشنهاد این ایده توسط یک فرانسوی نشان‌دهنده‌ دانش عمیق او از تاریخ این خطه از کره‌ زمین بوده است. البته باید به این نکته اشاره کرد که کوشک تنها بر مزار درگذشتگان ساخته نمی‌شود، بلکه از این سازه‌ زیبا و ساده جهت کاربردهای دیگری نیز استفاده می‌شود.
ازلحاظ نمادشناسی، قسمت جنوبی و شمالی مجموعه‌ حافظیه شیراز به ترتیب نماد دنیای مادی و عالم ملکوت است. تعداد ستون‌های کلاه‌فرنگی حافظیه هشت عدد است که خود نمادی از هشت در بهشت یا قرن هشتم یعنی زمان زیستن خواجه حافظ است. در معماری حافظیه، در همه‌جا از مصالح سازگار با آب‌وهوای شیراز استفاده‌شده است و از اشعار حافظ جهت تزئین دیوارها و حتی سنگ مقبره کمک گرفته‌شده است.
به کار بردن رنگ‌های معنادار در طراحی مقبره‌ خواجه حافظ شیرازی نیز خود معنا و مفهومی خاص دارد. به‌طور مثال رنگ آبی فیروزه‌ای درون گنبد کلاه‌فرنگی نمادی از بهشت است. به کار بردن رنگ سرخ ارغوانی، رنگ‌های سیاه‌وسفید و قهوه‌ای سوخته نیز به ترتیب نمادهایی از شراب ازلی، شب و روز و خاک است. نمونه‌های تقریباً مشابه ای از آرامگاه حافظ در ایران وجود دارد که می‌توان به مواردی چون آرامگاه دکتر محمد معین در گیلان، بنای موزیک انزلی، آرامگاه مبارز بزرگ میرزا کوچک خان جنگلی، آرامگاه شاه شجاع و آرامگاه کمال‌الملک اشاره کرد.
آندره گدار با وجود اینکه یک ایرانی نبود به‌ خوبی بر روی تاریخ، آداب و سنن مردمان کشورمان مطالعه کرده بود. معماری حافظیه خود به‌ تنهایی نشان‌ دهنده‌ توانمندی این معمار بزرگ فرانسوی است و آثاری که بعدها با الگوبرداری از ایده‌ای او در ایران ساخته‌شده است نشانی دیگر از مقبولیت ایده‌های معماری این معمار بزرگ دارد. آندره در سال 1965 میلادی درگذشت، یاد و خاطره این معمار بزرگ را گرامی می‌داریم.

آدرس حافظیه شیراز

آدرس دقیق مجموعه حافظیه این است: شیراز، حد فاصل چهارراه حافظیه و چهارراه ادبیات

قیمت بلیط  ورودی حافظیه شیراز

قیمت بلیط برای شهروندان ایرانی: 3000 تومان

قیمت بلیط برای اتباع خارجی: 20000 تومان

موقعیت حافظیه بر روی نقشه گوگل مپ

معرفی شاهچراغ شیراز : آرامگاه احمد بن موسی کاظم (ع)

حتما همه ما نام شاهچراغ شیراز را بارها شنیده ایم و اما شاهچراغ کجاست و چرا به این مکان شاهچراغ می گویند؟ طی این مقاله قصد داریم برای شما شرح سرگذشت شاهچراغ ، تاریخچه شاهچراغ شیراز، دلیل نامگذاری و اطلاعاتی مفید دیگر درباره این مکان مقدس به شما ارائه دهیم. با ما همراه باشید.

شاه چراغ کیست؟

میر سید احمد، فرزند امام موسی کاظم (ع) کسی است که با نام شاه چراغ شناخته شده است. شاه چراغ امروزه مکانی دیدنی ست که در شهر شیراز همگان می شناسند و مقبره میر سید احمد می باشد. میر سید احمد برادر امام رضا (ع) و بزرگترین فرزند امام موسی کاظم (ع) است. شهادت او به دست افراد مامون در راه سفر به خراسان در شهر شیراز اتفاق افتاد.
شاه چراغ در سال ۲۱۸ هجری قمری به شهادت رسید و او را در شیراز در مکانی که امروزه با نام او شناخته شده است (شاهچراغ) دفن کردند.

زندگینامه شاه چراغ

تا کنون منابع دقیقی از تاریخ تولد شاه چراغ عنوان نشده است ولی دانشمندان و مورخان در حال انجام تحقیقات برای دست یافتن به تاریخ دقیق تولد شاه چراغ بودند که در نتیجه این تحقیقات مشخص شد که تاریخ به صورت کاملا معین معلوم نیست. بنابراین یک روز را به مناسبت بزرگداشت شاه چراغ به او اختصاص دادند.
چنانچه گفته شد شاه چراغ با نام میر احمد فرزند امام موسی کاظم (ع) هستند و مادر ایشان همسر امام موسی کاظم از جمله پرهیزگارترین زنان در نگاه امام محسوب می شدند چنانچه امام اسرار خود را نزد ایشان نگه می داشتند. مادر شاه چراغ به ام احمد مشهور هست.

تاریخچه شاه چراغ

شاه چراغ اکنون بنایی بسیار دیدنی و ارزشمند در شهر شیراز می باشد که آن را در سده ۶ هجری قمری در زمان اتابکان فارس احداث نمودند.بازسازی و مرمت این بنا در سال ۷۴۵ هجری قمری توسط مادر شاه شیخ ابو اسحاق اینجو پادشاه فارس ملکه تاشی خاتون به انجام رسید.
بازسازی این بنا تقریبا ۵ سال به طول انجامید و پس از آن آرامگاهی گنبدی شکل بر روی بقعه قبلی ساخته شد. ملکه تاشی خاتون در کنار مقبره ای که برای شاه چراغ بنا کرده بود مدرسه ای نیز احداث نمود و علاوه بر آن اقدام به وقف مغازه های بازار نزدیک آن حرم به شاه چراغ نمود.

یکی از جهانگردان در سال ۷۴۸ هجری قمری بیان نموده است که مقبره و آرامگاه شاهچراغ ارزش زیادی برای مردم شیراز دارد و آنها این مقبره را نشان تبرک می دانند. همچنین او از تاشی خاتون اینگونه یاد می کند که در کنار مزار شاهچراغ مدرسه و زاویه ساخته و از این طریق به مسافرانی که به آنجا سفر می کنند غذا می دهد. او در سخنان خود از قرآن خواندن قاریان نیز بر سر مزار شاه چراغ یاد کرده است.
سال ۹۱۲ هجری قمری شاه اسماعیل صفوی بازسازی بزرگی بر این مقبره انجام داد و این موضوع در حالیست که نزدیک به ۸۵ سال پس از آن زلزله ای در سال ۹۹۷ تا حد زیادی به گنبد آسیب رسانید که این زلزله به بازسازی مجدد منتج شد.
بازسازی و ساخت مجدد و بهتر کردن ساخت این مقبره در سال ۱۱۴۲ هجری قمری به دست نادرشاه افشار اتفاق افتاد. نادرشاه عهد بسته بود که در صورت پیروزی بر افغان ها و دستیابی به شیراز اقدام به بازسازی شاه چراغ نماید.
بنابراین پس از این پیروزی ۱۵۰۰ تومان را برای این کار کنار گذاشت. او گفته بود که یک قندیل بسیار بزرگ در زیر گنبد آویزان کنند که وزن آن ۷۲۰ مثقال بوده و از طلا و زنجیری از جنس نقره تولید شده بود. متاسفانه طی زلزله ای مجدد در سال ۱۲۳۹ هجری قمری به شیراز و همچنین شاه چراغ آسیب فراوان زده شد.
یکی از افرادی که این زلزله را با چشمان خود دیده است نویسنده کتاب تذکره دلگشا است. او می گوید: گنبد بقعه شاهچراغ كه از غایت ارتفاع، آفتاب جهان تاب هر روز در نیم روز خود را در سایه آن كشیدی، به یك دفعه چنان بر زمین خورد كه زمین شكافته و در اعماق خاك فرو رفت… و آن عمارات عالی… تو گویی همیشه ویران بوده…”
در نتیجه این زلزله شدید، قندیل شاه چراغ را فروختند تا از طریق پول آن شاه چراغ را بازسازی مجدد نمایند.
طی سالهای مختلف شاه چراغ را بارها و بارها بازسازی کرده و تغییراتی در آن اعمال نموده اند تا امروزه ما آن را این چنین که مشاهده می نمایید، می بینیم.

معماری شاه چراغ

شاه چراغ دو درب ورودی دارد که درب های اصلی آن هستند. این دو در را به نحوی ساخته اند که در سمت های جنوبی و شمالی حرم واقع شده اند و دو سردرب بزرگ کاشی کاری شده در بالای آنها وجود دارد. حرم شاه چراغ و برادرش میر محمد هر دو در این بنا قرار گرفته اند. همچنین در این مکان اتاق هایی دورتا دور حیاط آن مشاهده خواهید نمود. با دیدن سقف ایوان حرم منبت کاری های زیبایی خواهید دید که شکوه خاصی به این بنای ارزشمند بخشیده اند.

چرا آرامگاه احمد بن موسی را شاه چراغ می نامند

قصه ای جذاب در این نام نهفته است که قصد داریم آن را برای شما بازگو نماییم. تا دوره عضدالدوله دیلمی شخصی به نام شاه چراغ وجود نداشت و هیچ کس از او و حتی آرامگاهش خبر نداشت. در اطراف سنگ قبر او خانه هایی ساخته بودند و حتی روی سنگ قبر او نیز سرشار از گل بود.
یکی از افرادی که در نزدیک این مقبره خانه ای گلی داشت پیرزنی بود که شب های جمعه چراغی بسیار روشن در بالای گل هایی که روی سنگ قبر شاه چراغ را پوشانیده بودند مشاهده می نمود و می دید که این چراغ تا صبح می درخشد.
پیرزن تصمیم گرفت این امر را نزد امیر عضدالدوله دیلمی عنوان نماید زیرا که می پنداشت احتمال دارد این مکان مزار یکی از اولیای خدا باشد. امیر به پیرزن گفت که شب جمعه او به خانه اش می آید و بنا براین شد که با روشن شدن چراغ پیرزن امیر را از خواب بیدار نماید. آن شب نیز همانند شب های پیشین پیرزن نور چراغ را حتی به مراتب بیشتر از شب های قبل دید و در نتیجه با فریاد شاه را از خواب بیدار کرد و گفت: شاه چراغ.
زمانیکه امیر بیدار شد در حقیقت نوری که پیرزن از آن وصف می کرد را با چشمان خود دید و به سمت آن تل گل حرکت کرد ولی وقتی به بالای آن رسید هیچ نوری وجود نداشت. با بازگشتن از آن مزار دوباره نور بیشتر و بیشتر می شد. در نهایت پس از بررسی، مزار فرزند امام موسی کاظم (ع) را در آنجا یافتند و امیر فرمان به ساخت آرامگاهی برای ایشان داد. شیعیان این مکان را بسیار متبرک می دانند و هرساله جمعیت زیادی ایشان را زیارت می کنند و از مقبره شاه چراغ دیدن می نمایند.

شاه چراغ کجاست؟

شاه چراغ در کنار میدانی به نام احمدی و در مرکز شهر شیراز واقع شده است.
این مقبره محدودیت زمانی برای بازدید ندارد و رایگان می باشد.

موقعیت شاهچراغ بر روی نقشه گوگل مپ

تفرجگاه قصر یعقوب صفاشهر

با توجه به اینکه روستای هدف گردشگری قصر یعقوب دارای یادمان های تاریخی منحصر بفرد و متعدد، طبیعت زیبا و آبشارها و چشمه های فراوان است و همچنین یکی از مناطق منحصر بفرد ییلاقی است و می تواند در جذب گردشگران تاثیر بسزایی داشته باشد، از این رو کارگروه ویژه رسیدگی به امور این روستا با مشارکت همه نهادها و ارگان های اجرایی در فرمانداری ، شهرستان خرمبید ، تشکیل شد.
بنا به این گزارش این روستا که در فاصله ۲۰ کیلومتری جنوب صفاشهر مرکز شهرستان خرمبید واقع شده است در فصول بهار و تابستان دارای آب و هوای معتدل و در پاییز و زمستان سرد است.
در شمال روستای قصر یعقوب، کوه قصر یعقوب با ارتفاع دو هزار و ۲۰۰ متر و با چشم اندازهای زیبا و بدیع واقع شده که محیط مناسبی برای علاقه مندان به ورزش کوهنوردی است .
در دامنه این کوه، گورستان دوره ساسانی که به گورستان گبرها معروف است واقع شده و به گفته برخی از کارشناسان متعلق به دوران هخامنشی و بین سال های ۵۵۵ – ۵۶۰ قبل از میلاد است.
همچنین بقایای دو قلعه متعلق به دوران سلجوقی و قاجاریه، امامزاده شهدا، بقعه سلطان ابراهیم از نوادگان امام سجاد (ع) از دیگر یادمان هایی است که در این روستا واقع شده است.
روستای قصر یعقوب، بیشتر محل اطراق عشایر بوده و افزون بر یک سده قدمت دارد ولی یادمان های تاریخی ارزشمند اطراف این روستا ، پیشینه ای کهن تر از روستای کنونی دارند و ناحیه ای که این روستا در آن واقع شده است ، در روزگاران پیشین یکی از نواحی آباد منطقه فارس بوده است .
اب فراوان و خاک مرغوب از عوامل شکل گیری این روستا تلقی می شود و زراعت و باغداری از
مشاغل اصلی مردم است و افزون بر این نیز دامپروری در این روستا ، رونق دارد و برخی از مردم آن به فعالیت صنایع دستی اشتغال دارند.
رودخانه قصر یعقوب تنها رودخانه این روستاست که در کنار چشمه سارهای فراوان ، آب مورد نیاز باغ های این روستا را تامین می کند.

موقعیت قصر یعقوب صفاشهر بر روی نقشه گوگل مپ

تخت جمشید؛ نمادی از شکوه و عظمت دوره هخامنشیان در مرودشت

تخت جمشید یکی از شناخته‌‌شده‌ترین و پرافتخارترین آثار باستانی ایران است که همه به چنین اثر باشکوه و زیبایی به عنوان مظهر فرهنگ ایرانیان در عصر هخامنشیان می‎‌بالند. هرساله گردشگران داخلی و خارجی بسیاری، از این مجموعه که در سال 1979 در میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید، بازدید می‌کنند. اگر عازم سفر به شیراز هستید در کنار تهیه سوغات شیراز ، حتما از تخت جمشید شیراز نیز دیدن کنید!

سوالات پرتکرار درباره تخت جمشید

بخش‌های مختلف تخت جمشید

دروازه ملل، کاخ آپادانا، کاخ اختصاصی داریوش، کاخ G، کاخ مرکزی سه دروازه، کاخ H، جان‌پناه شاخ‌دار، کاخ هدیش، موزه هخامنشی، تالار تخت یا صد ستون، کاخ ملکه، خزانه، دروازه نیمه تمام و آرامگاه‌ها

آدرس و مسیر دسترسی به تخت جمشید

مجموعه تخت جمشید در 10 کیلومتری شمال‌شرق مرودشت در استان فارس قرار گرفته است. فاصله تخت جمشید تا شیراز بیش از 60 کیلومتر است. شما هم از طریق خطوط هوایی می‌توانید خود را به شهرهای مجاور تخت جمشید برسانید و هم از طریق زمینی و خطوط ریلی.

تاریخچه تخت جمشید یا پارسه

تخت جمشید که با نام پارسه، پرسه‌پولیس و پرسپولیس هم شناخته می‌شود، آیینه‌ای از تاریخ و فرهنگ کهن ایران زمین به شمار می‌رود که به دستور داریوش بزرگ در سال 518 ق.م و با حدود 125000 مترمربع وسعت، به‌عنوان یکی از شاهکارهای معماری زمان خود در سطح جهان ساخته شد. علاوه‌بر آن یکی از جاهای دیدنی شیراز به شمار می‌رود. تخت جمشید درواقع اوج ظرافت و خلاقیت هنرمندان ایرانی در به‌کارگیری فرهنگ مردمان مختلفی چون مصری‌ها، بابلیان، یونانی‌ها، مادها و ارمنی‌هاست که تحت‌سلطه و فرمان هخامنشیان بوده‌اند. هدف داریوش از ساخت این بنا آن بود که پایتختی در امپراطوری خود احداث کند که نظیر نداشته باشد و برای این کار، جلگه وسیع مرودشت با پیشینه تاریخی کهن را انتخاب کرد.

علت نام‌گذاری تخت جمشید به «پارسه»، قوم پارس بوده‌اند که هخامنشیان رهبری آنان را بر عهده داشتند. آنان به اقامتگاه خود پارس می‌گفتند، جایی که یونانیان آن را پرسیس (persis) می‌نامیدند و امروزه آن را فارس خطاب می‌کنیم. در سنگ‌نوشته‌ای که از خشایارشا بر جرز درگاه‌ ورودی دروازه ملل باقی‌ مانده و همین‌طور طبق برخی لوحه‌های عیلامی، نام اصلی تخت جمشید باعنوان «شهر پارسه» یاد شده است. گفته می‌شود در زمان ساسانیان هم این بنا را صد ستون و در دوره اسلامی آن را «چهل ستون»، «چهل منار» و «تخت حضرت سلیمان» می‌نامیده‌اند؛ اما بعدها به‌دلیل آن که مردم اطلاعی از سازنده این مجموعه نداشتند، آن را به جمشید، پادشاه باستانی نسبت داده و نام «تخت جمشید» را بر آن نهادند.
در زمان هخامنشیان، برای هر فصلی اقامتگاهی وجود داشت. اقامتگاه تابستانی در هگمتانه (همدان امروزی)، اقامتگاه زمستانی در شوش (پایتخت عیلام) و تخت جمشید هم به‌عنوان اقامتگاه بهاری برای برگزاری مراسم جشن‌های ملی ایرانیان (نوروز) بود. پس از داریوش بزرگ، پسرش خشیارشاه و همین‌طور نوه‌اش اردشیر یکم، بناهای باشکوهی به این مجموعه هنری افزودند. در کل، ساخت کاخ‌های تخت جمشید حدود 180 سال به طول انجامید، 200 سال مورد استفاده قرار گرفت و پس از نابودی به دست اسکندر مقدونی، ویرانه و متروک شد.

علت سوزاندن تخت جمشید توسط اسکندر مقدونی

روایات مختلفی درباره به آتش کشیدن تخت جمشید وجود دارد. بعضی بر این باور هستند که اسکندر مقدونی به قصد انتقام‌جویی شکست قبلی یونان و تحقیر ایرانیان، اقدام به این کار کرد. برخی دیگر می‌گویند معشوقه اسکندر در حالت مستی در بزمی که به مناسبت پیروزی یونانیان در تخت جمشید برگزار شده بود، به اشتباه پرده‌ای را به آتش می‌کشد که سبب ویرانی این یادگار کهن می‌شود.

بخش‌های مختلف مجموعه تخت جمشید

برای بازدید از همه بخش‌های مجموعه تخت جمشید به بیش از یک تا دو ساعت زمان نیاز خواهید داشت. در ادامه، اطلاعات هر بخش به تفکیک در اختیار شما گذاشته می‌شود.

پلکان ورودی

در قسمت ورودی تخت جمشید، پلکان دو طرفه‌ای وجود دارد که زمان خشیارشا در ضلع غربی این بنا ساخته شده است. هر طرف این پلکان 111 پله دارد که به‌دلیل قرینه بودن، از شاهکارهای بزرگ معماری قدیم به‌شمار می‌روند. پس از 63 پله، به یک پاگرد می‌رسیم و پس از آن 48 پله دیگر در جهت مخالف ادامه پیدا می‌کنند. هر پله 6.90 متر طول، 38 سانتی‌متر عرض و 10 سانتی‌متر پاخیز دارد. دور تا دور پله‌ها هم به نحو شگفت‌انگیزی با جان‌پناهی از کنگره‌های چهار پله‌ای تزیین شده است.

دروازه ملل

پس از گذر از پلکان ورودی، به دروازه باشکوه ملل یا دروازه خشایارشا می‌رسید که به‌دلیل ظاهر خاص خود، شهرت جهانی دارد. هر ضلع از این تالار مربعی، 24.75 متر طول دارد و مساحت آن 612.5 مترمربع است. درگذشته وسط این تالار چهار ستون وجود داشت که هم‌اکنون سه ستون آن باقی است. ارتفاع هر ستون، بیش از 16.5 متر و ارتفاع هر کدام از درگاه‌های شرقی و غربی 10 متر و عرض آن 3.82 متر است.
در درگاه غربی، دو گاو بسیار بزرگ و بر دروازه شرقی، دو گاو عظیم‌الجثه بالدار با سر انسان به چشم‌ می‌خورند. این موجودات، نشانگر افسانه‌های متاثر از آشوریان است و عظمت امپراطوری هخامنشی را نشان می‌دهد. اگر به چهره این گاوها دقت کنید، متوجه ریش‌های بلند و مستطیل‌ شکلی می‌شوید که با غنچه نیلوفر آبی و گل‌های دوازده‌پر تزیین شده‌اند. بالای این درگاه‌ها هم کتیبه‌ای به زبان پارسی باستان، عیلامی و بابلی حکاکی شده که ترجمه آن به این قرار است: «خدای بزرگ اهورامزدا است، که این زمین را آفرید، که آسمان را آفرید، که مردم را آفرید، که خوشبختی مردمان را آفرید، که خشایارشا را شاه کرد، یکی را شاه بسیاری، یکی را سرور بسیاری، من (هستم) خشایارشا، شاه بزرگ، شاه شاهان، شاه کشورهایی که مردم گوناگون دارند، شاه این جهان فراخ و دور، پس داریوش شاه، (از تخمه) هخامنشیان…»

کاخ آپادانا

یکی از زیباترین کاخ‌های مجموعه تخت جمشید، کاخ آپادانا است که ستون‌ها و پلکان شگفت و بی‌نظیر آن هنوز پابرجا هستند. ساخت کاخ آپادانا زمان داریوش بزرگ آغاز شد و پس از 30 سال و در دوره فرمانروایی خشایارشا به پایان رسید. این بنا درگذشته یک تالار مرکزی، سه ایوان در شمال، غرب و شرق، چهار برج در چهارگوشه بیرونی تالار و چند اتاق نگهبانی داشت. تالار مرکزی بیش از 3600 مترمربع وسعت داشته و در هر ضلع آن 6 ردیف ستون و در مجموع 36 ستون قرار می‌گرفت. 12 ستون نیز در هریک از سه ایوان وجود داشت. متاسفانه از مجموع 72 ستون این کاخ، تنها 14 ستون باقی است.

کاخ G

در قسمت غربی کاخ G که آثار چندانی از آن باقی نیست، بقایایی از یک بنای بلند قرار دارد که روی سنگ خارای کوه ساخته شده است. روی دیوار جنوبی این بنا، می‌توان تصاویری از سربازان و خدمه حامل ظروف و خوراکی‌ها دید که به جنوب حیاط کاخ داریوش برده شده‌اند. پلکان دو طرفه قسمت جنوب شرقی این کاخ هم به حیاط شرقی کاخ هدیش راه پیدا می‌کرد.

کاخ اختصاصی داریوش

کاخ تچر یا کاخ اختصاصی داریوش، در جنوب‌غربی کاخ آپادانا قرار گرفته و از نخستین بناهای مجموعه تخت جمشید است. واژه تچر یا «طَرَز» در زبان پارسی باستان به معنای منزل زمستانی بود، هرچند مدرکی برای اثبات این که این کاخ محل اقامت زمستانی داریوش بود، در دسترس نیست. این کاخ حدود 30 متر عرض و 40 متر طول دارد. تالار مرکزی آن هم که به تالار آیینه شهرت دارد، دارای 12 ستون در سه ردیف چهارتایی است. گفته می‌شود قسمت جنوبی کاخ تچر زمان خشایارشا به اتمام می‌رسد. البته پلکان و نگاره‌های غرب آن متعلق به دوره اردشیر سوم است. بر درگاه‌های کاخ اختصاصی داریوش، می‌توان تصاویری از سربازان، داریوش با خدمه و همچنین نبرد شاه و شیر دید. تزییناتی از تاج، دستبند و… با فلزات گران‌بها در حجاری‌های این کاخ به کار رفته بود که توسط اسکندر مقدونی و همراهانش به یغما برده می‌شود.

کاخ مرکزی (سه دروازه)

کاخ مرکزی تخت جمشید که وسعتی بیش از 240000 مترمربع دارد، با سه درگاه و چند راهرو به کاخ‌های مجاور مرتبط می‌شود. ساخت این بنا زمان خشایارشا آغاز و درنهایت زمان اردشیر سوم کامل می‌شود. در مرکز این تالار، سنگی با ابعاد 75 در 71 سانتی‌متر وجود دارد و میانه آن سوراخی حفر شده که به گفته بعضی، محل استخراج تقویم و نگهداری زمان، روز و ماه بوده است.
پلکان دوطرفه قسمت شمالی کاخ مرکزی از نظر معماری بسیار باشکوه و موردتوجه است. در این بخش نقوش مختلفی وجود دارد. سربازان کمان‌دار و نیزه‌دار در جامه پارسی و مادی یکی از این نقش‌ها است. همچنین نقش نجیب‌زادگان ایرانی در جامه پارسی درحالی‌که شاخه‌ای از گل نیلوفر آبی به دست دارند و دست‌دردست همراهان خود و در حال بالا رفتن از پله‌های تالار ضیافت، بسیار جالب است.
در درگاه ایوان شمالی، تصویری از اردشیر یکم با ریشی بلند و عصای شاهی وجود دارد که با نیلوفر آبی در دست چپ خود در حال بیرون رفتن از تالار است. خدمه هم در اطراف پادشاه مشغول خدمت هستند. بر درگاه شرقی هم، نگاره‌ای از اردشیر یکم و ولیعهدش بر اورنگ شاهی است که توسط 28 تن از بزرگان کشورهای تحت فرمان هخامنشیان، حمل می‌شود. بر فراز تخت و سایه‌بان، تصویری از فرکیانی یا همان انسان بال‌دار هم دیده می‌شود.

کاخ H

کاخ H در واقع روبروی کاخ هدیش قرار دارد. پلکان آن که دو گروه 16 نفره نیزه‌دار پارسی و همچنین کتیبه‌ای به زبان پارسی باستان را به نمایش گذاشته، تقریبا ویران شده است. گفته می‌شود این پلکان متعلق به این مکان نبوده و بعدها در این فضا نصب شده‌اند.

جان‌پناه شاخ‌دار

آثار سنگی در گوشه جنوب‌غربی تخت جمشید یافت شده که متعلق به کاخ ویران شده اردشیر یکم است. سمت غرب و جنوبی بنای اصلی، کنگره‌هایی با دو مخروط وجود دارد که نقش پیکان، تیر و چلیپا در آن‌ها پیداست؛ اما مشخص نیست این کنگره‌ها نمادین بوده‌اند یا به عنوان جان‌پناه استفاده می‌شده‌اند.

کاخ هدیش

کاخ هدیش در ضلع شرقی کاخ اختصاصی اردشیر و جنوب‌شرقی کاخ تچر قرار دارد. نام هدیش از کتیبه‌ای ایوان شمالی آن، گرفته شده است: «گوید خشایارشا شاه، شاه بزرگ، به خواست اهورامزدا این هدیش را من ساختم…». بعضی بر این باور هستند که هدیش نام همسر خشایارشا بوده و به‌همین دلیل نام هدیش را بر این کاخ نهاده است. مساحت این کاخ حدود 2550 مترمربع بوده است. 6 ردیف ستون 6تایی، یک ایوان 12 ستونی در شمال، یک ایوان کم عرض در جنوب و تعدادی اتاق در قسمت شرقی و غربی تالار مرکزی آن واقع شده است. تصویری از خشایارشا با تاج صاف و بی‌کنگره بر درگاه آن ایجاد شده و کتیبه‌ای به زبان پارسی باستان، عیلامی و بابلی بالای سرش به چشم می‌خورد. متاسفانه این کاخ در آتش‌سوزی، صدمات زیادی دید.

موزه هخامنشی

ساختمان موزه هخامنشی یکی از قدیمی‌ترین بناهای ایران است که پس از بازسازی، به موزه اختصاص یافت. این موزه در ساعات خاصی از روز باز بوده و برخی از آثار به دست آمده از بررسی‌ها و کاوش‌های تخت جمشید را به نمایش می‌گذرد. رنگ‌هایی که بر دیواره‌های موزه دیده می‌شود، طبق گفته مورخان، برگرفته از رنگ زرد و قرمز به کار رفته در مجموعه تخت جمشید بوده که در مرور زمان از بین رفته‌اند.

دروازه نیمه تمام

دروازه ناتمام یکی از باارزش‌ترین بناهای تخت جمشید است و همان‌طورکه از نام آن پیداست، نیمه‌کاره مانده است. این دروازه همچون دروازه ملل بود، با این تفاوت که دو اتاق در جبهه شرقی و غربی آن قرار داشت که حدس زده می‌شود، محل استقرار نگهبانان بوده باشد. این دروازه قرار بوده به شکل گاو بال‌دار ساخته شود که با حمله اسکندر مقدونی ناتمام می‌ماند.

تالار تخت یا صد ستون

کاخ صد ستون درواقع دومین کاخ تخت جمشید از نظر وسعت است و به‌دلیل داشتن صد ستون در تالار مرکزی، آن را تالار صد ستون نامیده‌اند. مساحت این تالار بیش از 4600 مترمربع و ارتفاع ستون‌های آن حدود 14 متر است. به‌همین دلیل لقب «بزرگترین تالار سرپوشیده جهان» را به آن داده‌اند. طبقه گفته‌های پرفسور هرتسفلد، ساخت این تالار عظیم در زمان خشایارشا آغاز شد و در زمان اردشیر یکم پایان گرفت. «این خانه، خشایارشا، پدر من، پی‌اش را ریخت، به تایید اهورامزدا، من، اردشیر شاه، آن را برآوردم و تمامش کردم.»

خزانه

بخش خزانه در جنوب‌شرقی تخت جمشید و شرق حرمسرا ساخته شده است. این ساختمان به‌دستور داریوش بزرگ بنا شد و زمان خشایارشا با اعمال تغییراتی، پایان یافت. خزانه حدود 10390 مترمربع وسعت دارد و شامل تالاری با 99 ستون، تالار دیگری با صد ستون، تعدادی اتاق، راهرو و حیاط روباز است. پرفسور اشمیت موفق به یافتن حدود 750 لوح گلی در این فضا شد که نشانگر شگفتی‌های دوران هخامنشیان است؛ چراکه اطلاعاتی به خط و زبان عیلامی درباره کارگران، کارفرمایان و همین‌طور نحوه پرداخت دستمزد به ایشان روی آن حک شده است.

کاخ ملکه

به گفته پرفسور هرتسفلد، بنای بزرگ قسمت جنوبی تخت جمشید، به احتمال زیاد حرمسرای خشایارشا بوده و بخشی از آن هم اکنون به‌عنوان موزه تخت جمشید استفاده می‌شود. به دلیل وجود دیوارهای ضخیم و همچنین وجود تنها یک درگاه اصلی برای ورود و خروج، حدس بر این است که این کاخ، حرمسرا بوده باشد.

آرامگاه‌ها

علاوه‌بر کاخ‌های متعدد، آرامگاه اردشیر دوم و اردشیر سوم هخامنشی هم روی کوه رحمت و رو به مجموعه تخت جمشید قرار گرفته است. نمای این آرامگاه‌ها به صورت یک چلیپا (صلیب) است که چهار شاخه مساوی دارد. شاخه بالایی، نشانگر یک آیین دینی یا شاهی است. شهریار هخامنشی در این طرح، کمان به دست دارد و در حال نیایش در برابر آتش مقدس است. پادشاه و آتش‌دان روی تخت بزرگ شهریاری قرار گرفته‌اند و نمایندگان ملل تابعه، این تخت را روی دستان خود نگه داشته‌اند. آرامگاهی هم پشت تپه‌ای در جنوب صفه تخت جمشید قرار گرفته که آن را به داریوش سوم نسبت می‌دهند.

برگزاری مراسم نوروصدا در تخت جمشید

گاهی اوقات در فصل تابستان، برنامه بی‌نظیری به نام نور و صدا در روزهای خاصی از هفته در تخت جمشید برگزار می‎‌شود که بسیار زیبا و شنیدنی است. در این برنامه، بر قسمت‌های مختلف تخت جمشید، با نورافکن نور انداخته می‌شود و گویندگان متبحر این برنامه، ماجرای سوختن این بنای پرشکوه توسط اسکندر مقدونی را آنقدر زیبا اجرا می‌کنند که خون هر ایرانی به جوش می‌آید. به‌ویژه هنگامی که اسکندر مقدونی از کرده خود پشیمان می‌شود و با حسرت می‌گوید:«آه، پرسپولیس می‌سوزد!».

فضای بیرونی تخت جمشید

در فضای بیرونی تخت جمشید هم یک پارک جنگلی برای استراحت مسافران ایجاد شده که سایه خوبی دارد؛ اما به‌دلیل سوزنی بودن نوع درختان، آنقدرها که باید خنک نیست. علاوه‌براین نزدیک مجموعه تخت جمشید، چندین فروشگاه برای فروش کتاب و سی‌دی‌های تاریخی، سوغات و همچنین اغذیه وجود دارد.

تخت جمشید کجاست

مجموعه تخت جمشید در 10 کیلومتری شمال‌شرق مرودشت در استان فارس قرار گرفته است. بسیاری از افراد تصور می‌کنند که این بنا در شیراز واقع شده؛ اما فاصله تخت جمشید تا شهر زیبای شیراز بیش از 60 کیلومتر است. شما هم از طریق خطوط هوایی می‌توانید خود را به شهرهای مجاور تخت جمشید برسانید و هم از طریق زمینی و خطوط ریلی.
اگر شما هم به این بنای باشکوه سفر کرده‌اید، نظر خود درباره تخت جمشید را با نابرو درمیان بگذارید.

موقعیت تخت جمشید بر روی نقشه گوگل مپ

شهرستان خرم بید

خرم ‌بید از شهرستانهای استان فارس ایران است. شهر صفاشهر مرکز این شهرستان است. خرم بید با توجه به پيشينه تمدن در دوران مختلف تاريخ، يكي از باستاني ترين شهرستان هاي فارس و ايران محسوب مي شود. ارتفاع اين شهرستان نسبت به ساير شهرهاي استان فارس آن را به بام فارس ملقب کرده است. خرم بید را پايتخت سنگ هاي تزئيني ايران نیز میدانند. جنگلهای بنه و بادام کوهی و ایل راههای ایل های خمسه و قشقایی که در فصل تابستان به این مناطق میآیند، مورد توجه ایرانگردان و جهانگردان است.
نام: خرم بید
نام قدیمی: ده قنقری
استان: فارس
تاریخچه: خرم بید با در برداشتن 250 اثر تاریخی، یكی از باستانی ترین مناطق ایران است. این شهرستان دارای آثار تاریخی و جاذبه های گردشگری متعدد از دوران پارینه سنگی، نوسنگی، پیش از تاریخ و اسلامی بوده و به عنوان پژوهشگاهی برای باستان شناسان محسوب می گردد. وجود رودهای باستانی همچون پلوار و غارهای پیش از تاریخ و كاروانسراهای متعدد و قلعه های باستانی حكایت از رونق این منطقه تاریخی در ادوار گذشته دارد.این شهرستان از روزگاران قدیم همواره به عنوان یك منطقه چهارراهی و سوق الجیشی مطرح بوده و به عنوان یكی از شهرهای كاروانسرایی ایران مشهور بوده است. خرم بید که قبلا به عنوان یکی از نقاط شهری آباه محسوب می شد، در سال ۱۳۷۶ بعنوان شهرستان معرفی شد.
تقسیمات کشوری: بر اساس آخرین تقسیمات کشوری (۱۳۸۴) این شهرستان دارای دو بخش (مرکزی و مشهد مرغاب) دو نقطه شهری (قادرآباد و صفا شهر)، سه دهستان (شهیدآباد، خرمی و قشلاق) می باشد. همچنین این شهرستان دارای ۲۹۷ پارچه آبادی است که ۳۵ پارچه آبادی مسکونی و ۲۶۲ پارچه خالی از سکنه می باشد .
موقعیت جغرافیایی: شهرستان خرم بید بین شهرستان‌ های آباده، اقلید، بوانات و مرودشت قرار گرفته است مرکز این شهرستان شهر صفاشهر است که از ادغام دو شهر قدیمی خرمی و دهبید به وجود آمده‌ است. این شهرستان در محدوده جغرافیایی ۵۳ درجه و ۲۶ دقیقه و ۳۰درجه و ۵۱ دقیقه عرض شمال قرار گرفته و از شمال به استان یزد و شهرستان آباده، از جنوب به شهرستان پاسارگاد، از شرق یبه شهرستان بوانات و از غرب به شهرستان اقلید محدود می شود . فاصله مرکز شهرستان تا مرکز استان ۱۸۰کیلومتر است.
آب و هوا: این شهرستان سردترین منطقه استان فارس است که گاهی اوقات دمای زمستان آن به ۲۵- درجه سانتیگراد می رسد. این شهرستان دارای تابستان ‌های خنک است و دمای آن در تابستان تا ۳۰+ و در زمستان تا  ۲۵- درجه میرسد.
مساحت: حدود ۲۷۰۲ کیلومتر مربع
ارتفاع از سطح دریا: ۱۶۱۰ متر
کوهها: کوه های مختلف معروفی مانند کوه عِظمَت در شمال شهرستان و گردنه معروف و برف گیر کولی کُش در همین سلسله واقع شده است. کوه های موسی خانی و چنارو در جنوب و سلسله کوه های بیدستان، انگورک و کوه سفید معروف به عروس جغرافیای ایران، در شرق صفاشهر قرار دارند. همچنین سلسله کوه های مشکان و قره بلاغ در حد فاصل این شهرستان و شهرستان اقلید واقع هستند.
رودها: رودخانه قشلاق و شهید آباد، رودخانه مشهد مرغاب، رودخانه غیاقلو، رودخانه لایلور، رودخانه خرمی (شرف آباد)، رود گرداب
پوشش گیاهی و زیست جانوری: وجود کوه های فراوان و موقعیت جذاب منطقه ،زمینه تجمع و زندگی انواع جانوران و پرندگانی همچون میش قوچ، کَل، بزکوهی، آهو، پلنگ، کبک و تِیهُو را در آن فراهم آورده است. این شهرستان دارای مراتع و جنگل های مرغوبی است که حدود ۳۰۰ هزار هکتار آن را جنگل تشکیل می دهد. در این جنگل ها درختچه های گوناگونی مانند بادام کوهی، بنه، ارژن و انجیر کوهی یافت می شود. گیاهان دارویی همچون پونه کوهی، آویشن، گل گاوزبان، کاسنی، خارشتر، شیرین بیان و ریواس به وفور یافت می شوند.
اقتصاد و منابع: یکی از منابع غنی سنگ مرمریت جهان در این شهرستان قرار گرفته که باعث رونق بیش از ۱۰۰ کارخانه سنگبری درمنطقه شده و سنگ این معدن به چین و ژاپن نیز صادر می ‌شود. همچنین شهرستان خرم بید از نظر کشاورزی و دامپروری و زنبورداری از مناطق پررونق استان فارس محسوب میشود.
محصولات: محصولات مهم کشاورزی شهرستان گندم، جو، سیب زمینی و چغندر قند، گوجه فرنگی، ذرت دانه ای، خیار، حبوبات، انگور،  سیب و بادام است. سیب زمینی این شهرستان از نظر کیفیت حائز مقام اول در سطح استان است.
جمعیت: ۵۰۲۵۲ نفر (۱۳۹۰)
جاذبه های گردشگری: از آثار تاریخی این شهرستان می ‌توان به بنای باقی مانده از زمان بهرام گور و سد خرمبید اشاره کرد. کاروانسرای زیبا از زمان شاه عباس که به کاروان سرای عباسی مشهور است و روستای قصر یعقوب که از روستاهای زیبای آن است، دارای آب فراوان و زیبایی ‌های خاص است.
صنایع دستی: گلیم، جاجیم، معرق سنگ، رودوزیهای سنتی، گبه و فرش از صنایع دستی و سوغات این شهرستان هستند. فرش خرم ‌بید دارای شهرت جهانی بوده و یکی از مناطق مهم فرش‌ بافی در ایران محسوب می ‌شده است. همچنین این شهرستان هم‌ اکنون به عنوان پایلوت‌ صنایع دستی تراش و معرق سنگ نیز محسوب می ‌شود.
غذای محلی: نان سنتی، قورمه، نان تیری، آش محلی گیاهی و آش شولی از غذاهای محلی خرمبید است.
بهترین زمان بازدید: بهار و تابستان